پزشکی

دلایل زردی نوزاد چیست | روش های تشخیص زردی در نوزادان

گاهی دیده می‌شود نوزاد در بدو تولد دچار زردی شده یعنی رنگ پوست او زرد شده و یا رنگ سفیدی چشمان او به زردی می زند. البته بزرگسالان هم ممکن است با این مشکل روبرو شوند و این به دلیل زیاد شدن بیلی روبین در خون است که به آن یرقان می گویند. شاید سؤال کنید که چرا بعضی از نوزادان در ابتدای تولد دچار زردی می شوند و یا علائم زردی چیست و چگونه می توان آن را درمان کرد؟

علائم زردی در نوزادان چیست؟

نوزادانی که در ابتدای تولد رنگ چشم و پوست آنها به زردی می گراید، دچار زردی شده اند و گاهی دیده می‌شود جلوی بینی آنها هم به رنگ زرد در آمده است. اگر پوست نوزاد در روز اول تا روز چهارم فقط کمی زرد باشد، نشانه شدت کم یرقان است ولی به این نکته مهم توجه کنید که اگر زردی در بدن نوزاد بعد از لحظه ای محو شود نشانه زردی نیست.

نوزادان معمولاً بعد از تولد چکاپ می شوند تا پزشک مطمئن شود که یرقان ندارند، ولی اگر قبل از روز سوم نوزاد از بیمارستان مرخص شود، حتماً باید برای بررسی های بیشتر و نداشتن زردی و همچنین تعیین سلامت نوزاد، دوباره به بیمارستان مراجعه کنید. مخصوصاً اگر علائم زردی را در نوزاد خود مشاهده کردید. این علائم عبارتند از:

  • پوست نوزاد شما زردتر شده باشد.
  • روی پاها، بازوها و یا شکم او به نظر زرد بیاید.
  • سفیدی چشم نوزادتان زرد باشد.
  • اگر احساس کردید نوزاد مریض و بی حال است و به سختی می توانید او را بیدار کنید لازم است سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
  • نداشتن تغذیه مناسب و یا اضافه نکردن وزن هم می تواند نشانه بیمار بودن نوزاد باشد.
  • نوزاد با صدای بلندی گریه می کند.

زردی نوزاد

دلایل زردی نوزاد چیست؟

نوزادان در چند روز اول زندگی خود، به دلیل تجزیه سریعتر و تولید بیشتر گلبول های قرمز خون نسبت به بزرگسالان، بیلی روبین بیشتری تولید می کنند. معمولاً کبد بدن نوزاد، بیلی روبین را به وسیله جریان خون فیلتر می کند و آن را به طرف روده آزاد می کند، ولی کبد نوزادی که تازه متولد شده است، نابالغ بوده و اکثراً نمی تواند به سرعت بیلی روبین را از بین ببرد، و این باعث می شود بیلی روبین در بدن نوزاد افزایش پیدا کرده و به زردی مبتلا شود. زردی که از شرایط طبیعی ناشی شود معروف به زردی فیزیولوژیک می باشد و در روز دوم یا سوم بعد از متولد شدن نوزاد، در بدن او ظاهر می شود. علاوه بر این دلیلی که گفتیم، ممکن است یک اختلال زمینه ای هم باعث زردی در نوزاد شود. در این صورت ممکن است زردی در نوزاد معمولاً خیلی دیر و یا خیلی زود ظاهر شود.

حتما بخوانید:   دلایل تبخال در کودکان چیست | آنچه والدین و پرستار باید بدانند

بعضی از شرایط و بیماری ها باعث زردی در نوزاد خواهد شد که عبارت هستند از:

  • ناهنجاری هایی در گلبول های قرمز خون
  • کمبود آنزیم
  • آترزی صفراوی
  • وجود اختلال در عملکردهای کبد
  • ناسازگاری بین خون نوزاد و خون مادر
  • عفونت های باکتریایی و ویروسی
  • عفونت هایی در خون نوزاد
  • خونریزی های داخلی

برای اینکه از زردی در کودکان جلوگیری کنیم باید چه اقداماتی را انجام دهیم؟

دقت داشته باشید که مبتلا شدن به زردی برای کودک خطرناک است و حتماً باید در روزهای اول زندگی نوزاد، سطح بیلی روبین در بدن او چک شود تا از مشکلاتی که زردی می تواند در نوزاد به وجود بیاورد، جلوگیری کنید. برای کاهش خطرات ناشی از یرقان، بهتر است مادر شیردهی و تغذیه را در همان ساعات اولیه بعد از تولد نوزاد شروع کند. شیر مادر انرژی لازم را جهت تحلیل و تجزیه بیلی روبین به کبد داده و باعث خارج شدن مدفوع از بدن نوزاد می شود و باعث می شود رنگ مدفوع نوزاد از سبز تیره به رنگ زرد تغییر پیدا کند. اگر هم متوجه شدید که برای شیردهی کودک مشکل دارید بهتر است غذاهای مکمل را در رژیم غذایی کودک خود بگنجانید.

زردی چه تأثیری در سلامت نوزاد دارد؟

اگر بیلی روبین بالا که در نوزاد باعث زردی شده است، درمان نشود احتمال دارد برای نوزاد خطرات جدی به همراه داشته باشد و باعث عوارضی در بدن نوزاد خواهد شد که شما را با این عوارض آشنا خواهیم کرد.

آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین

بیلی روبین ماده ای بسیار سمی برای سلول های مغز است. اگر نوزاد به زردی شدید مبتلا شود ممکن است بیلی روبین از مغز کودک عبور کند که به این بیماری می گویند آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین.

در صورتی که درمان این بیماری به موقع انجام بگیرد احتمال دارد از آسیب‌های پایدار و قابل توجه جلوگیری شود. علائم آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین در کودکانی که به زردی مبتلا شده اند عبارتند از:

کرنیکتروس: این سندروم وقتی اتفاق می افتد که آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین به طور دائمی به مغز آسیب بزند. این سندروم باعث موارد زیر در نوزاد خواهد شد:

  •  حرکات غیر قابل کنترل و غیر ارادی که به آن فلج مغزی آتتوئید می گویند.
  • نگاه کردن دائم نوزاد به طرف بالا
  • نوزاد شنوایی خود را از دست می دهد.
  • مینای دندان کودک رشد نامناسبی پیدا می کند.

آنسفالوپاتی حاد بیلی‌ روبین علائم دیگری هم دارد که عبارتند از:

  • تب
  • قوس بدن و گردن به طرف عقب
  • تغذیه و مکیدن شیر به صورت ضعیف
  • گریه های بلند نوزاد
  • بیدار نشدن
  • بی حوصلگی
حتما بخوانید:   انواع مشکلات گوارشی در سالمندان و روش های درمان آن

چگونه زردی نوزاد را تشخیص دهیم؟

وقتی نوزاد شما متولد می شود تیم پزشکی که در بیمارستان مستقر هستند، او را معاینه خواهند کرد. البته در ۲۴ ساعت اول، زردی در کودک دیده نمی شود و معمولاً این زردی ناشی از ناسازگار بودن گروه خونی نوزاد و مادر ایجاد می شود و نمی توان این ریسک را تا زمان تولد کودک تعیین کرد. اگر بعد از متولد شدن نوزاد و قبل از اینکه علائم زردی را مشاهده کنید، نوزاد از بیمارستان مرخص شد، می توانید با مشاهده علائم متوجه زردی کودک خود بشوید و در این صورت مراقبت های لازم را برای کودک انجام دهید.

راه های مختلفی برای تشخیص دادن زردی در نوزاد وجود دارد. معمولاً با علائم ظاهری شما می‌توانید متوجه زردی نوزاد بشوید ولی اگر علائم ظاهری را مشاهده نکردید، می توانید به وسیله دستگاهی به نام بیلی روبینومتر جهت تحلیل و تجزیه مقدار بیلی روبین در خون، آزمایش ادرار و ازمایش خون برای تشخیص دادن زردی در کودک استفاده کنید.

چگونه می توان زردی را در نوزادان درمان کرد؟

اگر زردی در نوزادان خفیف باشد معمولاً با رشد کبد و بالغ شدن نوزاد به طور خود به خود رفع می شود. شیر دادن مداوم که حدود ۸ تا ۱۲ مرتبه در روز باشد به نوزاد کمک خواهد کرد تا بیلی روبین از بدن او خارج شود ولی اگر زردی شدید باشد احتمال دارد که نوزاد به روش های درمانی دیگری هم نیاز داشته باشید. مثلاً یکی از مؤثر ترین و رایج ترین درمان ها برای زردی، فوتوتراپی است که برای تجزیه کردن بیلی‌روبین از نور استفاده می کنند. در فوتوتراپی به نوزاد لباس مخصوص پوشانده و چشم بند برای او می زنند و نوزاد را زیر نور طیف آبی می گذارند و زیر نوزاد هم پتوی فیبر نوری قرار می دهند. البته دستگاه های جدیدی وارد بازار شده که در آنها نیازی نیست چشم نوزاد پوشیده شود.

اگر زردی بسیار شدید باشد و فوتوتراپی هم قادر به درمان زردی نباشد، در این صورت است که باید خون نوزاد عوض شود. در این روش نوزاد مقدار کمی از بانک خون دریافت می کند و به این صورت است که گلبول های قرمز سالم می توانند جایگزین خوبی برای خون های آسیب دیده در کودک شوند. به این صورت تعداد گلبول های قرمز خون در نوزاد افزایش پیدا کرده و سطح بیلی روبین خون هم کاهش پیدا خواهد کرد.

درمان های خانگی مناسب برای رفع زردی نوزاد

اگر متوجه شدید که زردی و یا همان یرقان کودک شما شدید نیست، می توانید با تغذیه مناسب مشکل را برطرف کنید. ولی توصیه می کنیم در صورت مشاهده زردی ابتدا با پزشک مشورت کنید. درمان های خانگی برای رفع زردی عبارتند از:

  • به طور مداوم به نوزاد شیر بدهید: اگر شما مرتب به نوزاد خود شیر بدهید، شیر بیشتر باعث می‌شود دستگاه گوارش کودک بیشتر کار کند و بیلی روبین از مدفوع خارج شود.
  • از تغذیه کمکی استفاده کنید: در صورتی که کودک قادر به خوردن شیر مادر نیست ممکن است دچار کم آبی شده و یا وزن او کاهش پیدا کند. در این صورت بهتر است از شیر خشک همراه با شیر مادر و  یا در صورت لزوم فقط از شیر خشک استفاده کنید.
حتما بخوانید:   راهکارهایی برای رفع و از بین بردن افسردگی | درمان افسردگی

چگونه می توان از زردی در نوزادان پیشگیری کرد؟

بیشتر مادران سؤال می کنند که چگونه در دوران بارداری از زردی نوزاد خود پیشگیری کنیم؟ باید بدانید که می توان با تغذیه مناسب از زردی دوران بارداری پیشگیری کرد. غذاهایی که مادر در دوران بارداری مصرف می کند در بدن او تجزیه شده و با ساختار تغذیه و جسمی نوزاد ارتباط مستقیمی دارد. اگر مادر رژیم غذایی مناسبی داشته باشد بعد از هفته سی و پنجم بارداری، تأثیر زیادی در جلوگیری از زردی نوزاد دارد ولی قبل از آن تأثیری نخواهد داشت.

بعد از زایمان برای اینکه از زردی نوزاد خود پیشگیری کنید کافی است تا نوزاد تغذیه کافی داشته باشد اگر نوزاد شما به وسیله شیر مادر تغذیه می کند باید حداقل روزی ۸ بار تا ۱۲ بار در روزهای اول، از شیر استفاده کند و اگر هم کودک شما از شیر خشک استفاده می کند باید حتماً در هفته های اول بین ۳۰ تا ۶۰ میلی لیتر از شیر خشک را هر دو یا سه ساعت یکبار به او بدهید.

زردی نوزاد

سخن پایانی

همانطور که گفتیم کودکانی که در ابتدای تولد، رنگ پوست آنها و یا سفیدی چشمشان، به زردی می گراید، به دلیل مقدار بیش از حد بیلی روبین در خون آنها است که به آن یرقان می گویند. کبد باعث می شود بیلی روبین از جریان خون نوزاد فیلتر شده و به طرف روده آزاد شود.  کبد نوزاد به دلیل نا بالغ بودن، نمی‌تواند این بیلی‌روبین را از بین ببرد و به همین دلیل است که بیلی روبین در بدن نوزاد افزایش پیدا می کند. می توان با تغذیه مناسب و کافی برای نوزاد و یا در صورت لزوم فوتوتراپی زردی را در بدن او از بین برد. امروزه امکان انجام فوتوتراپی با پیشرفت تکنولوژی در منزل فراهم شده و والدین می توانند نوزاد خود را در منزل درمان کنند. البته در صورتی که زردی در بدن نوزاد شدت زیادی داشته باشد، طبق تشخیص پزشک باید خون نوزاد تعویض شود تا زردی به طور کامل از بدن او خارج شود.

31

دلایل زردی نوزاد چیست؟

امتیاز سردبیر

مجموع امتیاز

روش های تشخیص زردی در نوزادان

امتیاز کاربر: اولین نفر باشید !

نوشته های مشابه

0 0 رای ها
نظرتان چیست؟
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
دکمه بازگشت به بالا
0
افکار شما را دوست داریم... با ما به اشتراک بگذارید...x